Van 4 tot 9 november organiseerde partnerorganisatie RNDDH een basisvorming mensenrechten voor leiders uit het middenveld vanuit alle uithoeken van het land. Het doel is hen op te leiden tot fasilitator van participatieve vorming. Onderwerpen zoals maatschappelijke waarden, geen rechten zonder plichten, genderevenwicht en burgerzin passeren de revue. Ook “burgelijke stand” hoort tot de basisthema’s. Heel wat Haitianen zijn immers ‘mensen zonder papieren’ in hun eigen land. De animatoren leren bijvoorbeeld hoe ze hun medeburgers kunnen helpen om (terug) aan een geboorteakte te geraken.
Orkaan Tomas dreigde. Het regende zo hard dat het binnensijpelde in de slaapzalen. De zee gutste wild binnen in de vormingsruimte. De cholera-epidemie noodzaakte ons onze handen telkens goed te ontsmetten. Ondanks dat alles zijn 100% van de deelnemers tevreden over de vorming en razend enthousiast over de nieuwe interactieve aanpak. Op het einde getuigden de deelnemers over de innerlijke verandering die ze doormaakten:
- Ik blijf niet meer wachten op de staat. Sociale verandering kan ik zelf teweeg brengen.
- Ik dacht dat mannen meer waard waren, nu voel ik me veel zelfzekerder als vrouw.
- Als man heb ik hier ook eens de afwas gedaan.
- We hebben enorm veel van elkaar kunnen leren.
- Een Creools spreekwoord zegt: “De ogen zien, de mond zwijgt”, maar als ik nu discriminatie zie, ga ik mijn mond wel opendoen.

28 november zijn er verkiezingen. De Haitianen trekken dan naar de stembus om een nieuwe president en een groot deel van het parlement te kiezen. De campagneperiode is officieel begonnen. Dat zie je duidelijk in het straatbeeld. Overal hangen affiches en staan er slogans op de muren gespoten.
Partnerorganisatie RNDDH (Réseau National de Défense des Droits Humains) trekt samen met CNO (Consel National d’Observation) de aandacht op een aantal wantoestanden, die nu al een post-electorale crisis doen vermoeden.
De Conseil Electoral Provisoire, die de verkiezingen organiseert, bevoordeelde, ook in het verleden al, de huidige machthebbers en maakte de oppositiekandidaten vleugellam. Van de 19 prezidentskandidaten, 96 kandidaat-senatoren en 827 kandidaat-volksvertegenwoordigers die de Conseil Electoral Provisoire goedkeurde, worden er verschillenden gerechterlijk vervolgd voor samenzwering, brandstichting, moord, ontsnapping uit de gavangenis, drugshandel, verkrachting, diefstal,… Tegelijkertijd zijn de als corrupt gedoodverfde senatoren en volksvertegenwoordigers van vandaag gewoon weer gewoon kandidaat voor het parlement van morgen.
Voorwaarde om te kunnen stemmen, is dat je een identiteitskaart kan voorleggen. Jammer genoeg hebben heel wat Haitianen er geen. Deze situatie is nog verergerd door de aardbeving. Ontelbare aantallen belangrijke papieren verdwenen onder het puin. Verschillende miljoenen Amerikaanse Dollars worden nu verspild door het creeren van nieuwe nauwelijks functionele instellingen zoals de ‘Centres d’Opération et de Vérification’ met dezelfde opdracht als de bestaande Rijksdienst voor Identificatie. Deze laatste kreunt al jaren onder een tekort aan middelen en personeel en slaagt er maar niet in om elke burger een identiteitskaart te bezorgen. De wachtrijen zijn lang en de wachttijden varieren tussen enkele maanden en enkele jaren. Minstens 19 311 identiteitskaarten liggen daar al sinds 2005 te wachten op hun eigenaar.
Officieel klinkt het in binnen- en buitenland dat alles in het werk gesteld wordt om vrije en democratische verkiezingen te organiseren. De realiteit op het terrrein is echter heel anders. De waarnemingen van CNO en RNDDH tonen alvast dat het electorale process al serieuze onregelmatigheden vertoont. Dit alles is uiteraard geen goed nieuws voor de toekomstige stabiliteit van het land. De vertegenwoordiger van de Verenigde Naties verklaarde dat de Haitiaanse staat de kandidaten die niet alle wettelijk vereiste documenten, waaronder vb. een bewijs dat ze in een vorige legislatuur verantwoordelijk met middelen zijn omgesprongen, kunnen voorleggen, niet moet straffen. Mag de Staat dan wel haar burgers straffen en uitsluiten van deelname aan de verkiezingen door hen maanden en zelfs jaren te laten wachten op hun identiteitskaart?

We zijn eindelijk verhuisd en delen nu een appartement met Hans, de
nieuwe coöperant van Broederlijk Delen bij Groupe Medialternatif. En
we leven er als God in… Haïti!

In ons nieuwe appartementje is het helaas soms kiezen tussen Sodom of Gomorra…
- Met de achterdeur open slapen met het risico op “ongewenste
nachtelijke bezoekers” of ze dan maar dicht doen en baden in het
zweet?
- De frigo ’s nachts dicht doen in de hoop dat ze electriciteit zullen
geven of hem open laten zodat hij vanbinnen niet beschimmelt?
- De koer door de huisbaas laten opruimen en de al schaarse planten
laten wegmaaien, terwijl de rotzooi gewoon blijft liggen of het zelf
doen en oog in oog met een vogelspin komen te staan?
- Zonnepanelen die van het dak kunnen worden geplukt, een vervuilende
en lawaaierige stroomgenerator of ons neerleggen bij het feit dat we
het op onvoorspelbare tijdstippen helemaal zonder stroom zullen doen?
- Borstvoeding geven tot twee jaar, zoals men ter preventie van
cholera aanraadt, en Mathias blijven meenemen op de
vormingsmeerdaagses, of hem blootstellen aan de risico’s van
flesvoeding?
- Draaierig worden van teveel chloor of liever wiebelbeestjes in het
water om te douchen?

Maar we genieten ook volop van het Paradijs!
- Mathias kunnen toevertrouwen aan Guerline, zijn tweede mama,
juffrouw en “lief”
- RNDDH, mijn partnerorganisatie die voluit gaat voor een rechtvaardiger Haïti
- Spontane solidariteit: de chauffeur van RNDDH die een waggelende
zwangere vrouw een lift aanbiedt of de vijf mannen die onze
stilgevallen aan de kant helpen duwen en ondertussen het verkeer
regelen
- Vorming geven rond burgerzin op een palmenstrand aan
superenthousiaste leden van basisorganisaties

De zondebok
Als er iets misloopt, wijst men graag een schuldige aan, in plaats van
de hand ook eens in eigen boezem te steken.
- Cholera: De Dominicanen hebben zogezegd de rivier vergiftigd en de
Nepalese blauwhelmen erin gekakt. Maar wie van de Haïtianen gooit er
nooit afval in het water?
- 10 dagen black-out in Delmas: De verkopers van batterijen, inverters
en generators hebben volgens de roddels het stadsnet gesaboteerd. Maar
welke burger betaalt braaf zijn electriciteitsrekening en heeft ergens
stiekum een draadje aan de leiding geconnecteerd om wat stroom te
kunnen stelen?
- Aardbeving: De Amerikanen hebben misschien een grote bom doen
ontploffen. Maar wie profiteerde er niet van de anarchie aan
ruimtelijke ordening om eender welk gammel gebouwtje op te trekken?

Onze “verloren” zoon
- Wil alleen zijn petje ophouden als hij in de spiegel heeft kunnen
verifiëren dat hij er lekker mee uitziet
- Kan de vrouwen nauwelijks van zijn lijf houden tot grote jaloezie
van de bijhorende mannen
- Spreekt Nederlands (“Daa” en wijst naar dàt daar) en Kreools (“Baa”
en wil een kusje geven)
- Neemt het niet zo nauw met de cholerapreventiemaatregelen. Het is
volgens hem een kinderrecht om alles wat hij vindt in zijn mond te
mogen steken

Zonnige groetjes uit Port-au-Prince!
Joe, Lies & Mathias